5 cilësi udhëheqsie, kombëtarja e futbollit.

kombetarja

Nëse ka një mënyrë për të mësuar rreth udhëheqsisë është sporti. Veçanërisht futbolli në kontekstin shqiptar.

1. Skuadra

  Lojtarët e kombëtares nuk luajnë me skuadrat më të mira Evropiane. Disa prej tyre as nuk janë zgjedhje e parë e trajnerëve të tyre. Por kur ata vinë së bashku në kombëtare japin gjithçka. Kombinohen me shoqishojnë . Në mbrotje bashkë e në sulm. Nuk ka yje mes tyre ,duke përdorur gjuhën e medias, por së bashku bëjnë dritë. Individi luan topin por lojën e bën ekipi .

Në udhëhqsi  rreziku më i madh është të driblosh vetëm, mundësia më e madhe është skuadra. Skuadra e bën udhëheqsinë më të mirë, rezultatin shumëfish më të madh.

 

2. Ndeshja e fundit    

 Pas dy humbjeve ishte e vështirë të besoje te një triumf. përvoja e parë në kampionat, kundërshtarët e vëshirë në dy ndeshjet e para nuk kishim patur suksesin e fitores. Por skuadra jonë nuk hoqi dorë deri në minutën e fundit. Më në fund mundi u shpërblye. Siç e thonë në futboll e po ashtu në jetën e një udhëheqsi ndeshja ka mbaraur kur bie bilbili. Deri atëherë duhet të besojmë, lujamë dhe japim më të mirën tonë.

3. Trajneri    

Asgjë nuk bëhet në një ditë,shpejt është shpesh armiku i më të mirës. Një strateg i vërtetë teksa udhëtoi nëpër tër` Evropën për të mbledhur talente për skuadrën. Ishin djem që ishin ftuar edhe më parë për shqipërinë por tashmë kishte një plan, një vizion. Tashmë kishin një skuadër më të njëjtën mendje e dëshirë. Trajneri nuk u foli për topin por për zemrën e mentalitetit kuqezi. Nuk është trajneri më i paguar, as me skuadrën më të lakmuar në Evropë. Padyshim është ndër trajnerët më strateg më frymëzues dhe besim.   Një udhëheqës i mirë është ai që e kërkon,pikas talentin , e motivon dhe pastaj e stërvit. Dhe nuk ndalet këtu por e rrit kërkesën “ndeshje pas ndeshje”, sfidë pas sfide deri në arritjen e maksimumit të potencialit të tyre.

 

4. Tifozët

 E mahnitshme mbështetja e tifozëve kuqezi. Thirrjet e tyre plot pasion edhe kur humbnim e bën atë një tifozëri të jashtëzakonshme. Kjo tregon që tifozët tonë donin njerëzit,  vlerësonin mundin , përpjekjen edhe më shumë se fitoren e ndeshjes së radhës. Ndonëse kritikët nuk të duhet mund ti kërkosh çdo udhëheqës ka nevojë për tifozë në jetën e tij. Tifozë që ngrenë zërin për të të mbështetur ty sepse je ti . Të mbështetin edhe kur përpiqesh, edhe kur nuk ia arrin edhe kur dështon keqazi. Shumë fitore do të korrin ekzaltimin e tifozëve por  më të rëndësishme do jenë duartokitjet e atyre që përmes lotësh të japin kurajo kur bie .

 

5. Fundi 

Evropiani ka përfunduar për kombëtaren por nuk ka përfunduar misioni i tyre për të vijuar në ndeshje të tjera. Ashtu siç gëzimi i fitores që zgjat shpesh herë sa ceremonia e dorëzimit të kupës po aq duhet të zgjasë zhgjënjimi .    Autoritetet e futbollit thanë që po përgatitemi për eleminatoret e 2018 . Pas çdo ndeshje ka një ndeshje tjetër për t`u luajtur. Ka një turne tjetër për të marrë pjesë . Ka një kupë tjetër ta ngritur në qiell si triumf. Sa të kemi frymë ka një tjetër mundësi. Udhëheqsi në fitore a humbje i ka sytë në të ardhmen.  Ai sheh një mundësi të re. Gjithnjë.

              #Agustin Prenga

Si (nuk) duhet ti marrim vendimet ? (4)

pencils-1325079_960_720

Si duket e ardhmja? Gjithnjë ka qënë një “argëtim” i shumëkërkuar parashikimi i së ardhmes.

Drejtuesit në veçanti përballen me ketë pyetje shpesh. Tendenca është të japin përgjigje kur nuk kanë njëtë tillë duke pikturuar një të ardhme që nuk do jetë kurrë realitet. 

Në librin “Vendimtar” Chip and Dan Heath listojnë 4 gabime që bëjmë ndërsa marrim vendimet.

Vetësiguria e tepruar

Ne shpesh kemi një vlerësim shumë të saktë të asaj që e ardhmja do të sjellë. Por ka studime të vendimeve të mjekëve që thonë se kur një mjek shpreh siguri të plotë se diagnoza është e saktë, ata e kanë gabim 40% të rasteve. Në qoftë se një vendimarrje nga një profesionist i fushës në një pjesë të konsiderueshme të kohës është gabim, atëherë duhet të sigurohemi për atë.

Në rastin e vendimeve mjekësore, ne do të merrnim një mendim të dytë. Në rast të një vendimi të biznesit, ne mbase duhet të ndërmarrim një provë e tregut për një farë kohe.Në rast të vendimeve për jetën do të kërkonim mendim e më shumë se një përsoni.

Ne të gjithë e kemi inat të na dalë gabim. Nga ana tjetër e dimë se nuk mund t`ja qëllojmë saktë çdoherë.

Përgatitja për të  qenë  gabim  kalon përmes pranimit me  përulësi se ne nuk e kemi të ardhmen të qartë kristal. Duhet të marrim në konsideratë suksesin më të dëshiruar dhe dështimin më të pakëndshëm.

Kjo tregon që rezultatet janë  të parashikueshme në  një spektër jo aq në një pikë të vetme. Aftësia për të neglizhuar këtë diferencë quhet vetësiguri e tepruar.

Mendimi juaj?

Komentoni në facebook #Agustin Prenga

Si (nuk) duhet ti marrim vendimet ? (3)

vendime

Vetëm atë nuk mund ta bëj?

Mbase ajo që të shterr  tani emocionalisht është gjëja e duhur që duhet të bësh. Eshtë vendimi që duhet të marrësh.

Në librin “Vendimtar” Chip and Dan Heath listojnë 4 gabime që bëjmë ndërsa marrim vendimet.

Emocionet afatshkrurtra 

Vitet e fundit sistemi ynë i lartë arsimor  ka një mangësi. Përzgjedhja e gjimnazistëve për universitet i vendos studentët e ardhshëm para një zgjedhje me 10 mundësi . Shumica e tyre  kushtëzohen nga sistemi të studiojnë në degën e dytë, tretë apo në rastin më të papëlqyeshëm në zgjedhjen e dhjetë. Kjo ka ndikim të drejpërdrejtë në suksesin e tyre akademik . Disa prej tyre janë gati të heqin dorë që në vitin e parë.

Përse nuk e bëjnë? Faktorët e përkohshëm,emocionet afatshkurtra.  Mendimi që do mërziten prindërit,shpenzimet financiare, mendimi që kam dështuar dhe nuk jam i zoti. E vërteta në shumicën e rasteve është ndryshe. Një student që ka talent në letërsi i ka rënë të studiojë matematikë apo fizikë.

Suzanë Welsh në librin e saj  të shumëshitur mbi vendimarrjen; “Rregulli 10/10/10” sugjeron ta peshosh vendimin tënd në tre kohë të ndryshme. Si do të duket vendimi yt pas 10 minutash, 10 muajsh dhe 10 vitesh?

Pas 10 minutash ndërrimi i degës dhe shkuarja e një viti “dëm” duket si fundi i botës. Pas 10 muajsh sërish mund të kesh dyshime. Por pas 10 vitesh kur ke ndërruar degë në favor të lëndës që pëlqen dhe punon në profesionin që ke pasion me siguri që do përgëzosh veten për vendimin që ke marrë.

Dhe kjo ka funksionuar për mua. Para 10 vitesh isha para dilemës që të vijoja në profesionin që kisha studiuar 4 vite (me rezultate shumë të mira) apo të përkushtohesha në një fushë tjetër.

Kur mora vendimin në 10 minutat e para nuk i besoja vetes. Në 10 muaj mendoja që mbase mund të kthehesha mbrapsht. Tani pas 10 vitesh besoj që ka qënë një nga vendimet më kurajoze dhe të mira që kam marrë në jetën  time.

Sikur ti jepesha emocioneve të momentit nuk do të kisha mundësi tani të përjetoja jetën dhe kontributin që kam në  familje e shoqëri.

Kur ne kemi për të marrë një vendim të vështirë emocionet tona ziejnë. Ne sjellim e risjellim të njëjtin argument në kokën tonë. Ne argumentojmë me veten, marrim një vendim dhe sërish kthehemi te vendimi i parë . Po ti hidhnim këto mendime në letër nuk do të gjenim informacion të ri,është thjesht pështjellim i emocioneve tona me të njëjtat argumente apo frikëra.

Emocionet afatshkruatra dëmtojnë vendimarrjen. Ato mund t`u paralizojnë, në rastin më të keq mund t`u drejtojnë drejt një zgjedhje të gabuar.

Nuk po themi që të injorojmë emocionet, përkundrazi duhe  ti vendosim ato në dritën e një perspektive më të gjerë.

Mos harro:  Çfarë do të sjellë marrja e këtij vendimi pas 10 minutash,10 muajsh,10 vitesh?

Mendimi juaj?

Komentoni në facebook #Agustin Prenga

Si (nuk) duhet ti marrim vendimet ? (2)

filtra

Si mendon ti ?

Pyetja që në pamje të parë duket se kërkon mendim tënd në fakt mund të rezultojë që pikërisht atë nuk po kërkon.

Në librin “Vendimtar” Chip and Dan Heath listojnë 4 gabime që bëjmë ndërsa marrim vendimet.

Informacion konfirmues

Tendenca jonë e natyrshme është që të krijojmë një opinion të shpejtë mbi një situatë dhe pastaj kërkojmë informacion që ta mbështesë mendimin tonë.

Kjo mënyrë quhet ndryshe në vendminarrje; ceni i konfirmimit. E thënë me fjalë të tjera konfirmim i shtrembëruar.

Në vendimarrje njerëzit nëse kanë  mundësi për të mbledhur informacione  shtesë , ata kanë më shumë gjasa  të kërkojnë për informacion që mbështet qëndrimet, bindjet  dhe veprimet e tyre.

Përshembull kur kemi blerë një bluzë të re dhe pyesim; A më shkon? Nuk po pyesim vërtet sesi  na rri  bluza. Sepse bluza na pëlqen shumë. Atë që po kërkojmë është që ju të pëlqeni  zgjedhjen tonë.

Po ashtu në punë ,në familje, në marrëdhënie shoqërore kur ne pretendojmë se duam të vërteten  në të vërtetë po kërkojmë për pranim, siguri.

Ne shpesh përdorim argumentin e logjikës për të konfirmuar “objektivitetin tonë”. Ndërkohë që psikologjia  shpjegon se edhe kur jepemi pas fakteve dhe të dhënave e bëjmë që të rehatojmë emocionet tona. Dhe mendja jonë do të rrahë cdo cep të logjikës për të siguruar mirëqënien  e tyre.

Andaj shprehja “unë e them të vërtetën në sy” apo “unë e them atë që mendoj”  mund të tingëllojë logjikë e pastër por pikërisht  nën të mund të fshihet ceni i konfirmimit. 

Përshkak se ne natyrshëm kërkojmë informacion  konfirmues  për pikëpamjen tonë , duhet të zhvillojmë disiplinën e shqyrtimi të mendimit ndryshe.

Mendimi juaj?

Komentoni në facebook #Agustin Prenga

Si (nuk) duhet ti marrim vendimet ? (1)

Vendime

Jeta ka plot sfida që kërkojnë zgjidhje.

Vendimi ndaj zgjedhjeve të ofruara jo gjithmonë është një zgjidhje.

Në librin “Vendimtar” Chip and Dan Heath listojnë 4 gabime që bëjmë ndërsa marrim vendimet.

Mendoj ajo që i lidh të katra është qasja ndaj  mendimit të ndryshëm qoftë ai edhe kundër intuitës sonë. Qoftë edhe kur na shkakton parehati .

  • Pamje e ngushtë

Ngushtimi i pamjes që në krye të herës të bën të humbasësh mundësitë. Vendimarrja do ishte e shpejtë por jo efikase.

Rreziku qëndron në përpjekjen për ta bërë atë të punojë me çdo kusht. Në rastin e shumë opsioneve ngadalësohet vendimi por ka më shumë garanci për vijimsinë e punës. Nëse nuk funksionin plani A tashmë ke një zgjedhje B gati të shqyrtuar.

Pyetja që bëhet shpesh është: A duhet të bëj këtë apo atë? Ndërkohë ne mund ti qasemi ndryshe;  Si mund ta bëjë  këtë dhe atë tjetrën?

Siç e vini re  pyetja e parë i zvogëlon mundësitë ndërsa e dyta e zgjeron hapsirën e e tyre.

Nobelisti Daniel Kahneman në Librin e tij “ Të menduarit ,shpejt dhe ngadalë “ thotë që në shumicën e kohës në kemi një mendim të përcaktuar për gjithçka.

Ju keni  ndjenja intuitive dhe opinione rreth pothuajse çdo gjë që vjen në rrugën tuaj. Ne e kemi vendosur të pëlqejmë ose mos pëlqejmë dikë . Ne mendjen tonë kemi krijuar një bazë të dhënash  nga përvoja që e identifikon të renë me një informacion të vjetër.

Nëse takon dikë nga zona juaj, një artist popullor, një që simpatizon skuadrën tënde të futbollit kemi prirjen ta shohim pozitivisht. Kryesisht i bëjmë zgjedhjet apo besojmë më shumë dikë me të cilin mund të identifikohemi. Ne mjaftohemi me atë që vërejmë sëpari.

Kjo është një ngushtim i pamjes. Ndonëse përshtypja e parë ndikon po mësoj që të pres . Të kërkoj përtej asaj që shoh .  Gjithashtu prezantimi i parë, projekti i parë apo përvoja e parë e punës duhet parë në kontekst më të gjerë.

Shembulli tipik për mua është kur lexoj referencat e kandidatëve për një punë,draft projektet apo kur takoj dikë për herë të parë. Ndonëse intutita më drejton në një konluzion përvoja më thotë që po e ngushton shumë pamjen. Thënia që “nuk u besoj “  letrave ka kuptim në këndvështrimin që ka më shumë përtej asaj që shikon në një rezyme. Përtej një takimi, përtej ofertës së parë, përtej asaj që duket më e mira në fillim.

  Dikush mund ta konsiderojë këtë të menduarit “jashtë kutie”.

Ka raste kur ke bindje të fortë  mes zgjedhjesh të ndryshme .  Kjo mund të përkthehet pozitivisht si një tregues që po shqyrton opsione mjaft të mira.   

Në rastin tjetër të vendimarrjes shmang rrezikun e pamjes së ngushtë. Pamja e gjerë ju ngadalson proçesin e vendimarrjes por ju siguron mundësi më të mira zgjedhje .  Ju siguron Zgjidhje.

Mendimi juaj?

Komentoni në facebook #Agustin Prenga

Konvergjencë

359436-convergence

Çfarë është ndryshe këtë vit ? -më pyeti një mik, duke nënkuptuar rolin e ri në organizatën time.
Asgjë. Një pjesë e imja do të donte të reflektonte opinionin popullor:”Asgjë nuk ka ndryshuar,jam sërish ai i vjetshmi.”
E themi këtë në kuptimin që vazhdoj të jemi ai miku që ke njohur. Jetën me të cilën gëzohesha. Humorin më të cilin mburreshim. Bisedat e zyrës që i konsideronim konfidencat tona.

E hasim këtë qasje në çdo udhëndarje të jetës tonë. Vijmë në universitet dhe muajt e parë duam ti mbushim mendjen vetes se jemi me shoqërinë e gjimnazit. Do gjejmë gëzime në të njëjtat aktivitete . Do të kemi të njëjtat rutina.

Po ashtu kur dalim në tregun e punës mendojmë që do jemi po aq qejfndjekës sa ishim ndër mbrëmjet studentore. Martohemi dhe mendojmë që do kemi kohë me shoqërine po aq sa ishim beqarë.

Tranzicioni është i dhimbshëm. Ka një beteje mes përditshmërisë së vjetër që e njohim aq mirë dhe ditëve të reja që nuk i njohim. Mes rutinave të rehatshme dhe të resë premtuese.

Në çdo rast që i bëjmë makinës një shërbim që prek mekanizmat e rrotave prishet këndi i tyre  i duhur me asfaltin. Andaj duhet një riafrim (konvergjencë) në boshtin e përcaktuar.

Kësisoj shtohet jetëgjatësia e tyre dhe vozitja bëhet më e sigurt.


Po kuptoj, i thashë mikut tim që më duhet një balancë e re. Muajt e parë kisha prirjen ti bëja gjërat me mendjen e rolit të mëparshëm.

Më parë koha nga vendimi te rezultati ishte e shkurtër. Tani ndikimi i asaj që bëj do kohë të realizohet. Madje në afatshkurtër mund të keqkuptohet nga ata që përfitojnë.

 

Ndërsa i qasemi udhëve të reja në jetë: ” Një shkollë e re, shoqëri e re, martesa,  fëmijët ,punë e re, një rol i ri.” marrëdhëniet ndryshojnë. Duhet një balancë e re në përshtatje me drejtimin e ri.

Nëse në drejtimin e ri po has lodhje në mbatjen  drejt të timonit e ke një zgjidhje.

Ke nevojë për një konvergjencë.

Dosja bosh, një mësim udhëheqsie!

ok...

Bosh. Sa kam hapur dosjen time në tavolinën e seminarit. Ç`shaka po bëjnë mendoj me zë?! Lexoj edhe njëherë titullin e seminarit leadership timeline. Sigurohem që jam në vendin e duhur. Drejtuesi është një amerikan energjik dhe vëzhgimi im e kap në surprizë. E merr veten shpejt dhe aty për aty shpik tre arsye.

Sëpari kur merr një rol udhëheqesi dosja bosh tregon se në fillim gjendesh i papërgatitur për kërkesat e rolit. Përtej asaj që quhet meritokraci në fakt askush nuk mund të jetë mjaft gati që në “bankat e trajnimit” pa qenë vetë në fushën e “betejes”.

Së dyti dosja bosh flet për mundësi të panumërta me të cilën mund të pasurosh vitet e tua. Si të thuash është hapësirë që mund të mbushësh me ide plane e punë që i sjell ti. Në fakt a nuk është udhëheqsia heqja e udhës në rrugë që nuk kemi shkelur më parë? A nuk është udhëheqësia një rrugëtim në të panjohurën, në të ardhmen, në atë që ka vlerë të shtuar për ato që drejton ? Për mundësitë më të mira, për hapësira të reja.

Së treti dosja bosh është një rrezik potencial ta mbushësh me axhendën e gabuar. Për hir të mbushjes mund të ndjekësh qorrsokaqe. Udhëheqës pa udhë ka.

Egoja është problemi më i madh i një udhëheqësi-tha Billi një drejtues më përvojë të gjërë ndërkombëtare. Gjithnjë kur të marrësh një vendim do ndërhysh në jetën e një drejtuesi tjetër . Një drejtuesi që drejton të tjerë që drejtojnë të tjerë.

Efekti është domino. Andaj janë vlerat, parimet , mentaliteti me të cilat një udheheqës sigurohet që i di dhe i reflekton. Ai mbahet fort pas tyre. Qasja ndaj praktikës, interesave të momentit apo lavdive të kota është dritshkurtësi.

Egoja është këshilltari më i keq i një udhëheqësi,përulësia do të ishte miku më i mirë! Agustin Prenga

Të lumtë!

WVH9DR6CUP

Kaon Serjani

Në librin e tyre “Encouraging the Heart” (Guida e udhëheqësit për të shpërblyer dhe vlerësuar të tjerët ) autorët James Kouzes and Barry Posner vërejnë se kur drejtuesit neglizhojnë të festojne arritjet dhe kontributin e njerëzve me të cilët punojnë nuk janë duke praktikuar një nga parimet themelore të udhëheqjes.

Ja disa nga efektet pozitive kur kjo ndodh.

-E bashkon , e lidh skuadrën rreth rezultateve pozitive.
– Ndërton shpresë dhe kurajo për të përballuar vështirësitë.
-Krijon vrull, momentum.
-Rrit produktivitetin.
-Përtërin energjitë.
U kujton stafit dhe vullnetarëve që organizata jonë i shton vlerë jetës se njerëzve
I motivon stafin dhe vullnetaret qe te perpiqen per ekselence.
– I mban njerëzit të motivuar dhe me vizion.
– Përforcon vlerat tona të dhëna nga Zoti dhe qëllimet e organizatës.
Ndërton komunitet.

Mendimi juaj?

Rutina drejton botën

3D00OXTKSD

Rutina na drejton. Rreth 60% e veprimeve te ditës sonë janë zakon. Veprime që i përsërisim çdo ditë.

Njerëzit e suksesshëm janë ata që krijojnë rutina të shëndetshme dhe i mbajnë ato.

Rutina sjell shumë të mira. Krijon zakone të shëndetshme.
Rrit efiçensën pasi është një gjë që e ke zotëruar. Realizon diçka në më pak kohë.
I shkon përshtat vullnetit. Zakonisht kur përballemi me diçka të re ka një forcë rezistuese brenda nesh derisa të jemi rehat me të renë.
Ka ritëm. Përsëritja të jep mundësi ta bësh me një ritëm që kërkon më pak energji.
Dita jote ka axhendë. Pasi të mbarosh një punë e di se çfarë do të bësh më tej.

Një nga rutinat që më udhëheq është ajo e mëngjesit. Ora 8 me 9 për mua është më e rëndësishmja. Në këtë orë lexoj, meditoj, planifikoj ditën dhe shpesh frymëzohem me idetë më të mira.

Këmbët duket sikur më drejtojnë vetë të e njëjta rrugicë, te e njëjta kafe, te e njëjta karrige ku ulem shumicën e ditëve.Eshtë diçka që nuk më duhet ta planifikoj.

Kështu pasi kam ushqyer veten jam gati për t`iu dhënë ditës dhe për të ndihmuar njerëzit dhe punët në të cilat jam përfshirë.

Cila është rutina jote?

Më thuaj ku nis karrierën të them Kush do bëhesh!

O7S9P51D9M

Ta nisësh karrierën lart çmohet vlerë. Në një institucion , kompani apo pranë një drejtuesi me përvojë.

Në këtë rast ti bëhesh eskpert i njohjes së problemeve. Atë që humbet është njohja e njerëzve.

Kapitalin e paçmuar që vë në lëvizje çdo sistem, institucion dhe shoqëri.

Është strategjike ekspozimi i hershëm në jetë me shumë probleme të thjeshta.

Me njerëzit e halleve të përditshme. Kjo mund të çmohet nisje e karrierës ulët. Gjithsesi edhe në kulmin e karrierës do merresh me njerëz. Ekspertiza jote nuk do të ndihmojë shumë.

Nëse do të bëhesh një teknicien nise karrierën lart. Nëse do bëhesh udheheqës fillo me njerëzit e thjeshtë.

Ekspertët mund të formohen në karrige. Udhëheqësit jo.